Dit overkomt mij niet …… Of toch wel ?!?

Matthijs ter Horst is Physician Assistant in een huisartsenpraktijk en blogt over de perikelen in de frontlinie van de Corona zorg. Dit keer is het een persoonlijk verhaal over agressie in de zorg. Na dit voorval is Matthijs namens NAPA lid geworden van het bestuur van de Coalitie voor Veiligheid.

 

Het is midden in de acute fase van Covid-19, we hebben de eerste 2 maanden net achter de rug. Maanden van een veranderde gezondheidszorg, maanden van angst, bizarre tijden, geen goede grip op het virus, medisch onverklaarbare situaties, zeer zieke patiënten, onbegrip, weerstand, woede.

We hebben bij ons op de praktijk speciale Covid-19 spreekuren ingericht, de reguliere zorg lijkt helemaal verdwenen,  maar wordt gelukkig ook weer opgestart met in achtneming van alle geldende maatregelen. De wachtkamer is aangepast, de telefonische triage is aangepast, er wordt veel gevraagd van personeel, maar zeker ook van patiënten.

En dan, dinsdag 19 mei, een speciale dag, mijn vrouw is vandaag jarig. Het is de bedoeling dat ik een halve dag werk, de kinderen hebben in de morgen online lessen en gezien de Covid-19 maatregelen mogen uitgebreide bijeenkomsten toch niet. We hebben afgesproken in de middag bij ons thuis wat te eten, voor het eerst ook weer met onze beiderzijdse ouders.
Zoals altijd stap ik net na 7 uur in de auto, tot straks schat, ik ben er aan het begin van de middag weer, nog niet wetende dat wij elkaar al een paar uur later, op de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis, weer zullen ontmoeten !

Rake klappen !

De werkdag was begonnen als iedere andere dag, voor 8 uur gezamenlijk in de wachtkamer de laatste stand van zaken doornemen, afspraken maken over de COVID-19 spreekuren etc.
Er stonden al enkele patiënten gepland op mijn spreekuur. Mijn patiënt van 9:15 uur had net mijn spreekkamer verlaten, nog even een echo aanvragen en dan de volgende patiënt ophalen. Maar vanuit de wachtkamer komt kabaal, onrust.

Ik ga kijken en merk dat de patiënt die met mij om 9:30 uur een afspraak heeft het ergens niet mee eens is, hij is boos en uit dit verbaal tegen de assistente die daar flink van onder de indruk is. Ik spreek meneer aan op zijn gedrag en benoem dat hij klaarblijkelijk ergens boos over is. Ik stel voor dat we dit zo binnen zullen gaan bespreken en niet schreeuwend in de wachtkamer. Hij kalmeert en gaat, wat namokkend, zitten op de door de assistente aangewezen plek.
Ik maak snel de echo aanvraag verder klaar en roep hem binnen, we lopen samen de looproute zoals we die gemaakt hebben in de praktijk.

Eenmaal binnen in mijn spreekkamer gaat de patiënt verbaal erg agressief tegen mij tekeer, hij is het duidelijk ergens niet mee eens. Maar gaandeweg het gesprek, aanspraak makend op al mijn communicatieve vaardigheden, komt het er op neer dat ik deze patiënt niet kan bieden waar hij om vraagt. Hij wil een afspraak bij zijn afwezige huisarts en niet bij mij.

In mijn laatste poging om tot een oplossing te komen bied ik aan dat hij vertrekt en belt met de assistente om een afspraak in te laten plannen bij zijn eigen huisarts. Normale communicatie was ondertussen niet meer mogelijk. Hij stond gelukkig op.

Ik denk nog ….. “het is gelukt, hij gaat weg, het tij is gekeerd”.

Maar niets is minder waar, tijdens het opstaan komt gelijk de aankondiging dat het zijn plan is om mijn “onderkaak dwars door de spreekkamer te slaan”.
“Zo ver gaat het niet komen” is nog mijn opmerking terwijl ik ook op ga staan en vanachter mijn bureau kom. Ik merk dat ik onbewust steun zoek, mijn been duwend tegen de zijkant van het bureau.

En dan gaan de dingen heel snel ……… Rake klappen !

In plaats van zich om te draaien en de spreekkamer te verlaten komt hij op mij af lopen. Ik strek mijn arm en maan hem tot afstand. Voor ik het weet krijg ik 2 forse klappen met de vlakke hand links tegen mijn hoofd. Mijn bril vliegt door de spreekkamer. Ik ben beduusd, overvallen door een moment van totale verbijstering.

In paniek begint mijn inmiddels al verheven stem te schreeuwen. Er moet hulp komen, dit gaat uit de hand lopen! Ik schreeuw, voor mijn gevoel vergeefs, om hulp in de hoop dat er buiten mijn kamer iemand is die hoort dat het hier niet goed gaat.
In mijn linker ooghoek zie ik mijn deur open gaan, ondertussen probeer ik weer ruimte te creëren tussen mij en mijn belager, ik strek opnieuw mijn arm uit. Gelukkig, een collega komt binnen, maar op hetzelfde moment zie ik in mijn rechter ooghoek een vuist aankomen die korte tijd later landt op mijn rechter wang ……. Een scherpe pijn neemt het gevoel van angst over en langzaam gaat het licht uit, geluiden dempen.

Ik val achterover en wordt enkele tellen later wakker met mijn gezicht op de grond in een plas bloed ………..

Verkeerde persoon op het verkeerde moment

Een uur later zien we elkaar weer, mijn jarige vrouw, voor de ingang van de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis, emoties nemen de overhand. De onderzoeken, verklaringen en gesprekken volgen.

De verjaardag verloopt totaal anders dan dat in de planning zat, eten met de familie zat er door de wonden in mijn gezicht niet in. Mijn onderbeen zit inmiddels strak in het gips, voor de lelijke breuk volgt nog een operatie, maar eerst maar eens ontzwellen !

Rare dagen worden rare weken, geen slaap, pijn, angsten, emoties. Ik was mezelf totaal kwijt. Van de “grote stevige teddybeer” zoals mijn vrouw me noemt is niets meer over. Ik herken mezelf nergens meer in. Totaal afhankelijk van alles en iedereen.
Geschreeuw op TV doet mij wegkruipen in een hoekje, als ik mijn ogen dicht heb blijft de film zich maar herhalen. Van de grote teddybeer is niets meer over.

In 5 minuten tijd van zorgverlener naar zelf zorgbehoeftig en afhankelijk zijn, hoe dan ?

Er komt heel veel op je af, medische zaken, juridische zaken, zaken waar ik totaal geen ervaring mee had of verstand van had. Hoe zal het verder gaan, waarom is het zover gekomen, kan ik straks weer aan het werk etc. Maar ook zelfreflectie ….. wat heb ik nu gedaan dat het zo uit de hand gelopen is.
Gelukkig zijn er dan allemaal lieve mensen om je heen met gevraagde en ongevraagde goede bedoelingen, opmerkingen en adviezen. Ook een enkeling die een vergelijkbare situatie meegemaakt heeft, waardevolle gesprekken.

Dit was niet te voorkomen geweest en ik denk ook niet persoonlijk bedoeld. Ik was de verkeerde persoon op de verkeerde plaats en op het verkeerde moment.
Maar ik ben nu wel het slachtoffer, ondertussen al maanden gevangene in mijn eigen huis, afhankelijk van iedereen. Mijn wereld staat stil !

Beste collega ……

En dan komt er een moment dat je gaat nadenken over het voorval naar de toekomst toe. Zijn we als beroepsgroep wel voorbereid op dit soort excessen? Kan ik bij de beroepsgroep terecht als mij zoiets overkomt? Al was het alleen maar om je verhaal kwijt te kunnen, tips te kunnen krijgen wat te doen in zo’n situatie.

Zijn we ons bewust dat mijn verhaal ook JOUW VERHAAL zou kunnen zijn, of overkomt jou dit niet?  We leven ondertussen in een wereld waarin zorgvragers steeds veeleisender worden, steeds meer willen afdwingen wat ze zelf in gedachten hebben. Zijn we hier op voorbereid? Is hier aandacht voor tijdens de opleiding bijvoorbeeld? En op het werk? Is er een agressie protocol, zijn we geschoold in het omgaan met agressie in welke vorm dan ook?

De media staat bijna dagelijks bol van het nieuws waarbij geweld tegen hulpverleners, in de breedste zin, gebruikt wordt. De overheid en gelukkig het merendeel van de maatschappij tolereert dit niet, een middel hier tegen is bijvoorbeeld het zogenaamde ‘supersnelrecht’. Maar is dit wel een goed middel? Dit maakt heel snel duidelijk dat geweld tegen hulpverlening niet getolereerd wordt en zwaarder gestraft zal worden, maar wat heb je daar aan als slachtoffer? Ben je als slachtoffer ook gebaat bij een snelle procedure? Er is nog helemaal niets bekend over jouw letsel in vroeg stadium bijvoorbeeld.

Maar ook hele simpele dingen als eens kritisch kijken naar de inrichting van onze werkplek. Ik zat vast in de hoek van de spreekkamer, kon geen kant op. Ik moest eerst de barrières van bureau, persoon tegenover mij en de afstand tot de deur overwinnen om mezelf in veiligheid te kunnen brengen. Mijn eigen legendarische woorden bij het inrichten van de kamer waren: “Beste patiënt die mij hier in de problemen brengt”. Nu weet ik wel anders. Hoe staat jouw bureau? Kun jij je uit de voeten maken als er gevaar dreigt?
Zijn er afspraken op jouw werkplek hoe om te gaan met potentieel gevaar?

Hoe is het geregeld qua verzekeringen op de werkplek? Heeft de praktijk een rechtsbijstandsverzekering die ook letselschade dekt? Heb je zelf een rechtsbijstandsverzekering nodig? Is dit collectief via de beroepsvereniging te regelen.

In mijn geval echt een must en ik ben heel blij dat ik goed verzekerd ben, dit ontzorgt zoveel in deze situatie.

Heel veel vragen dus, vragen die pas gaan leven als het je overkomt.

Daarom ook mijn oproep naar collega’s, beroepsverenigingen en de overheid: “Kijk eens naar je eigen situatie, naar je skills, naar je beleid, naar je verzekering etc. Zijn we goed voorbereid en kunnen we elkaar ondersteunen mocht het nodig zijn? Is er bijvoorbeeld een collega als vertrouwenspersoon die je kunt bellen?”

Laten we hopen dat het bij excessen blijft en dat we onnodig voorbereid zijn en beleid maken. Voor mij gaat het geen verandering geven, maar ik wil er graag aan meewerken om het in de toekomst te veranderen.

Laat mijn verhaal niet jouw verhaal worden !

Lees ook een eerdere blog van Matthijs ter Horst Held of antiheld

 

Uw reactie

Velden voorzien van een * zijn verplicht

Nieuwsbrief

Mis niets meer en blijf op de hoogte van de ontwikkelingen binnen de NAPA.

Contact opnemen?