‘Voor de derde keer laat het Capaciteitsorgaan zien dat er groeiende behoefte is aan physician assistants in de zorg. Hopelijk nemen de verantwoordelijke ministeries dit advies op korte termijn over. Het heeft de afgelopen jaren te lang geduurd voordat de adviezen opgevolgd werden met lange wachtlijsten tot gevolg. We zien het effect van dat uitstelbeleid nu ook weer terug in de raming. Verdere vertraging is onverantwoord: de zorg kan simpelweg niet langer wachten’, zegt Milena Babović, directeur NAPA. 

Er is een aanzienlijke verhoging nodig van de jaarlijkse instroom in de opleiding tot Physician Assistant (PA). In 2022 adviseerde het Capaciteitsorgaan een instroom van 286 per jaar over 2024-2027. Het nieuwe advies is om jaarlijks 320 nieuwe studenten toe te laten tot de PA-opleidingen.

Dit betekent een hogere instroom dan in voorgaande jaren. Ontwikkelingen in de zorgvraag en werkprocessen, waaronder taakherschikking, uitstroom door pensionering en bevolkingsgroei en vergrijzing, zorgen voor een toenemende behoefte aan PA’s. Ook langdurig openstaande vacatures dragen bij aan deze hogere raming.

De extra opleidingsplaatsen zijn met name nodig in sectoren waar de druk op de zorg groot is, zoals de huisartsenzorg, de Verpleging, Verzorging & Thuiszorg (VVT) en kleinere sectoren zoals de gehandicaptenzorg, sociale geneeskunde en de ggz.

De geadviseerde verdeling van de 320 opleidingsplaatsen plaatsen is als volgt: 123 voor de medisch specialistische zorg, 107 voor de huisartsenzorg, 64 voor de VVT en 26 voor de overige sectoren. 

De verhoging van de instroom sluit aan bij de ambities van het AZWA (2025), dat inzet op een evenwichtige arbeidsmarkt, goede toegankelijkheid van zorg, passende zorg en een versterking van de eerste lijn. In meerdere regio’s leiden (dreigende) tekorten aan artsen, met name in de huisartsenzorg en langdurige zorg, tot toenemende druk op de toegankelijkheid van zorg. PA’s spelen hierin een belangrijke rol, doordat zij breed inzetbaar zijn en relatief vaak werkzaam zijn in perifere regio’s. 

Daarnaast biedt de opleiding tot PA aantrekkelijk carrièreperspectief voor zorgprofessionals op hbo-niveau, wat bijdraagt aan het behoud van professionals voor de zorgsector. 

Het Capaciteitsorgaan onderzoekt de toekomstig benodigde capaciteit aan professionals in de zorg en de daarvoor benodigde instroom in de opleidingen en rapporteert hierover aan de zorgsector en de overheid. Het Capaciteitsorgaan heeft 19 december 2025 een hoofdrapport van het capaciteitsplan uitgebracht en tien deelrapporten. Hierin staat onder meer hoeveel opleidingsplaatsen er nodig zijn om aan de behoefte aan verpleegkundig specialisten en physician assistants te voldoen. Er is naar alle sectoren en medisch specialismen gekeken. Dus zowel voor het ziekenhuis, de ggz, de verstandelijk gehandicaptenzorg, de ouderenzorg én de huisartsenzorg. 

Lees het kernrapport Capaciteitsplan 2027-2030 Physician Assistant en Verpleegkundig Specialist AGZ

Bekijk de volledige Infographic Physician Assistant op de website van het Capaciteitsorgaan.