Het gesprek begon met het verhaal uit de regio Rijnmond en Zuid-Holland Zuid. Han Gloudemans, huisarts op Goeree-Overflakkee, merkte een groeiende zorgvraag terwijl de beschikbare capaciteit aan huisartsen achterbleef. Dit riep bij hem de vraag op hoe de huisartsenzorg anders ingericht kan worden. De PA en VS worden gezien als mogelijke vervangers of aanvullingen op de huisarts, maar hoe pak je dat aan?
Al snel werd duidelijk dat het vraagstuk breder speelt en dus ook breder moet worden opgepakt: regionaal, gezamenlijk en toekomstgericht. Het doel is niet de incidentele inzet van een PA of VS via subsidies, maar een duurzame inzet als essentiële zorgprofessional in de huisartsenzorg.
Analyse van de huidige situatie
De tekorten in de huisartsenzorg nemen toe en prognoses, onder meer van het CBS en de Rekenkamer, laten oplopende capaciteitsproblemen zien. De instroom van huisartsen in de opleiding blijft achter en de werk-privé balans bij huisartsen staat onder druk. Ondersteunende professionals – waaronder doktersassistenten, PA en VS – worden daarom steeds belangrijker.
Uit de tweede evaluatie van de subsidieregeling VS/PA bleek dat deze beroepen aantoonbaar bijdragen aan kwaliteit van de huisartsenzorg, en dat er drempels zijn in organisatie en financiering. Daarnaast zijn onbekendheid met de beroepen en de opleidingsmogelijkheden een probleem. In de regio Rijnmond en ZHZ werkt minder dan 7% van de praktijken met een VS of PA. Bovendien zijn huisartsen niet gewend om iemand in dienst toenemen die ze nog moeten opleiden en ze vrezen de risico’s en administratieve rompslomp.
De praktijkervaringen zijn echter heel positief: waar VS en PA werkzaam zijn, blijken ze van grote waarde voor continuïteit en kwaliteit van zorg en voor het team in de huisartsenpraktijk.
Thema’s vanuit deelnemende organisaties
Vertegenwoordigers van NAPA, V&VN VS, KOH, LHV, Capaciteitsorgaan, InEen, Rijnmonddokters, Delta Dokters, Landelijke Hogescholen, SBOH, NVVPO namen deel aan de sessie. Zij bespraken verschillende thema’s:
- Continuïteit en bekostiging van de opleiding tot VS of PA
- Werkgeverschap en verantwoordelijkheden
- Onbekendheid met de functies van VS en PA
Marieke van der Pols van Rijnmond Dokters gaf aan dat zij een VS in dienst hebben, maar dat detachering en duurzame inbedding lastig is. Huisarts Marlous Tack van Delta Dokters is voorstander van de inzet van VS en PA en gaf aan dat het belangrijk is om de functie meteen goed te positioneren. VS en PA zijn van grote waarde om de eerste lijn toekomstbestendig te maken. Goed opleiden kent nu nog te veel belemmeringen, zoals gebrek aan financiering, tijd, praktijkopleiders en ondersteuning.
KOH benoemde dat de keuze tussen een PA of VS, of andere zorgprofessionals, vaak moeilijk is door beperkte kennis. Er is al veel ontwikkeld, maar de informatie komt moeizaam bij de praktijken terecht.
LHV gaf aan dat er afspraken zijn gemaakt met NAPA en V&VN VS over samenwerking, maar dat er nog een grijs gebied bestaat in taakafbakening. De Hogeschool Utrecht en ook de VS en PA benadrukten dat PA en VS niet onder maar naast de huisarts moeten functioneren.
Gerard Moerkerken (PA) in de regio Zuid Hollandse Eilanden benoemde de noodzaak van grotere bekendheid én gelijkwaardigheid. Hij ervaart dagelijks dat men onbekend is met de functie van PA. Patiënten willen soms ‘toch de dokter spreken’. Maar de PA kan en mag veel en staat naast de huisarts. Ook qua scholingen ervaart hij belemmeringen. Zo gaan huisartsen en PA’s naar dezelfde scholingen, maar krijgen PA’s daar achteraf pas accreditatiepunten voor.
Taakherschikking wordt gezien als oplossing, maar niet als one-size-fits-all: het moet passen bij de praktijk.
Uitkomsten van de werksessies
In groepen werd nagedacht over oplossingsrichtingen voor diverse knelpunten:
- Opleidingsklimaat
- Rollen van werkgever en opleider loskoppelen.
- Regionaal of landelijk werkgeverschap is kansrijker dan individueel werkgeverschap.
- Train-de-trainer trajecten verplicht maken of structureel organiseren. Niet elke huisarts is gewend op te leiden of is erkend opleider.
- Meer eenduidigheid realiseren in landelijke opleidingsprogramma’s voor VS/PA in de huisartsenzorg.
- Meer stageplekken creëren in de huisartsenzorg in de regio.
- Bekendheid met beroep PA en VS
- Beroepsorganisaties zoals LHV en InEen spelen een sleutelrol in duidelijke standpunten en visie over inzet van PA en VS in huisartsenzorg.
- Betere verspreiding van bestaande visies en consensusdocumenten zijn nodig.
- Communicatie en campagne voeren.
- Materiaal en kennis zijn aanwezig, maar bereiken de individuele praktijk onvoldoende.
- Werkgeverschap en financiering
- Structurele financiering is cruciaal, zowel voor de opleiding als de inzet.
- Werkgeverschap loskoppelen van opleiding.
- Toewerken naar landelijk of regionaal werkgeverschap, ook om risico’s te spreiden.
- Idee: financiering via module-tarief in huisartsencontract om borging en kaders vast te leggen.
- Gesprekken met VWS, NZa en verzekeraars zijn noodzakelijk om een nieuw model te ontwikkelen.
Slot en vervolg
Wat beklijft is vooral de onbekendheid – met elkaar, met de beroepen PA en VS, met mogelijkheden en met formele kaders, zo besloot dagvoorzitter Anoeska Mosterdijk, directeur van InEen. Daarom is afgesproken dat de LHV en InEen het stokje overnemen en samen met de betrokken partijen twee keer per jaar een bijeenkomst gaan organiseren om kennis en ervaringen te delen.
Over een half jaar volgt een nieuwe bijeenkomst waarin twee subgroepen verslag uitbrengen:
1. Financiering van de opleiding: NAPA gaat in samenwerking met NZa, VWS, KOH en Delta Dokters aan de slag gaat met dit onderwerp;
2. Werkgeverschap: InEen zal zich samen met Rijnmond Dokters buigen over dit thema.
Tijdens de volgende bijeenkomst bespreken we ook de mogelijkheden breder bekendheid te geven aan alle beschikbare kennis en materialen.
De urgentie is duidelijk aanwezig en de wil tot samenwerking is groot. Nu is het zaak om samen te bepalen welke stappen nodig zijn om de inzet van VS en PA duurzaam te verankeren in de huisartsenzorg.
Verslag: Maud Notten
Reacties
Log in en reageer