Anders dan in veel andere ziekenhuizen zijn gynaecologie en verloskunde in het Amphia ziekenhuis niet gescheiden. Volgens Eveline is dat een voordeel: ‘Onze taken als PA zijn heel uiteenlopend: soms acuut en soms gepland. Dat vereist dat je echt als team werkt en het samen met de gynaecologen doet, of moet doen. Je kunt dan niet op je eigen eilandje blijven werken.’

Dat is heel divers zegt Jessica: ‘We draaien poli, doen triages en worden in consult geroepen door bijvoorbeeld de SEH. In de kliniek hebben we een functie vergelijkbaar met een zaalarts. Eveline: ‘Daarnaast zijn we ook kartrekker bij het schrijven en verbeteren van richtlijnen, doen we acute zorg trainingen, zijn we betrokken bij prenatale diagnostiek en nemen plaats bij het multidisciplinaire overleg Psychiatrie, Obstetrie, Pediatrie (POP).’

‘Wanneer we dienst hebben, zijn we het eerste aanspreekpunt voor huisartsen, de spoedeisende hulp en de aanwezige klinische verloskundigen. Veel kunnen we zelfstandig afhandelen, maar bij complexe of spoedeisende situaties zijn er altijd gynaecologen beschikbaar. Marjolein vult aan: ‘Dan is het echt een 1-2 tje tussen mij als gynaecoloog en de PA. Ik zie de PA als een gelijkwaardige sparringpartner. Onlangs was er een zwangere met een verdenking van een abruptio placenta (loslating van de placenta). Ik vroeg aan Jessica: ‘Wat denk jij? Moeten we nu een spoedsectio doen?’ En daardoor stonden we al snel samen op de OK waar onze vermoedens bevestigd werden.’

Eveline: ‘Als PA staan wij als tweede zorgprofessional aan tafel naast de gynaecoloog. We assisteren bij complexe of risicovolle operaties. Kleinere verrichtingen, zoals vacuumextracties doen we zelf als PA.’

Marjolein: ‘Ook daarin zit er een verschil met a(n)ios die soms nog maar net klaar zijn met de opleiding of maar kort blijven. De PA’s brengen zoveel ervaring mee, ook omdat ze allemaal een achtergrond hebben als klinisch verloskundige.’

De PA opleiding klinisch verloskunde was tot een paar jaar geleden net iets anders dan die van de algemene opleiding tot PA. Maar in beide gevallen resulteerde dat in dezelfde titel: physician assistant.

‘De opleiding was heel breed’, zegt Eveline. ‘We zijn allemaal in Rotterdam opgeleid met een achtergrond als klinisch verloskundige. Tijdens de opleiding behandel je elke tractus net als bij de algemene MPA-opleiding, maar bij ons werd ook alles weer gelinkt aan zwangerschap, bevalling en kraambed.’

De volle breedte van het vak kwam langs zegt Jessica: ‘Ik heb bijvoorbeeld stage gelopen op de SEH, bij de ambulance en in een huisartsenpraktijk. Wanneer je geen echoscopist bent ga je ook een stage lopen in de echografie.’

Eveline: ‘Ieder volgt daarin haar eigen pad. Zo heb ik een stage gelopen bij mammachirurgie, omdat dat iets is wat we bij zwangere vrouwen tegen kunnen komen. Door die kennis heb een keer pathologie kunnen signaleren en was ik blij dat ik deze stage gedaan had.’

‘Het is van grote meerwaarde dat ze naast de kennis en ervaring als verloskundige ook sterk medisch inhoudelijk opgeleid worden’, aldus Marjolein. ‘Naast de opleiding op de hogeschool worden ze natuurlijk ook bij ons in de kliniek opgeleid. We hebben geïnvesteerd in kwaliteit en dat zie je terug in hun overstijgende blik. Het is een vast en waardevol team geworden.’

Marjolein: ‘Het is belangrijk om leiderschap te kunnen tonen, te kunnen overzien waar je kunt helpen en dus verder kijken dan je eigen casus. Je moet leergierig zijn en bereid zijn om extra taken op te pakken die passen bij de functie. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsnemen in een richtlijncommissie. En natuurlijk moet je stressbestendig zijn in acute en soms hectische situaties. Goed kunnen samenwerken is natuurlijk ook essentieel.’

‘De PA’s nemen veel taken over die een gynaecoloog ook zou doen. Ook doen ze voorbehouden handelingen op de OK. Bij een complexe zwangerschap op de poli zijn er drie consulten met de gynaecoloog en alle andere bij de PA. Tussendoor overleggen we. Wij gynaecologen zijn altijd beschikbaar voor supervisie wanneer nodig. Complexe situaties kunnen we overnemen of samen doen. De PA’s superviseren op hun beurt weer de klinisch verloskundigen. Ze hebben meer verantwoordelijkheden en dat moet je wel kunnen en willen dragen.’

Eveline: ‘Er is binnen het ziekenhuis? een project taakherschikking geweest waarbij we ook al een jaar bezig zijn met een herwaardering in de schaal van de Functie Waardering Gezondheidszorg (FWG). Daar is nog geen definitieve beslissing over genomen. Er is al wel een nieuw functieprofiel opgesteld, de weging hiervan volgt later dit jaar.’

‘Blijf je ambities uitspreken en blijf in gesprek met medisch specialisten. Een goede opleiding is één ding, maar leren gaat door als je klaar bent. Het is belangrijk om het vertrouwen te krijgen, zodat je je meerwaarde op de afdeling kunt laten zien.’

‘Ook in de communicatie naar buiten is nog veel winst te behalen. We presenteren bijvoorbeeld elk kwartaal onderzoeksresultaten op de informatieavond Integrale geboortezorg voor alle geïnteresseerden, zoals verloskundigen. We merken dat de titel physician assistant bekender wordt. We zetten onszelf steeds meer op de kaart en het is leuk om te merken dat we ook voor patiënten zeker geen onbekende beroepsgroep meer zijn.’ •

tekst: Manon Lichtenberg, PA neurologie, Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN)
contact: manon@nons.nl
bron: NAPA Magazine, nr. 28, voorjaar 2026