PA’s hebben de bevoegdheid om zelfstandig zorg te leveren, te registreren en te declareren.
Zelfstandig zorg leveren
De PA is zelfstandig bevoegd en aansprakelijk voor de handelingen die hij/zij in het kader van taakherschikking uitvoert. Een PA is, vanuit de Wet BIG, zelfstandig bevoegd om patiënten te onderzoeken, te behandelen en te begeleiden binnen het deelgebied van de geneeskunde waarin de PA is opgeleid. Het gaat hierbij voornamelijk om de behandeling van patiënten met veelvoorkomende aandoeningen.
Een PA is, vanuit de Wet BIG en de AMvB Besluit ‘Opleidingseisen en deskundigheidsgebied physician assistant’, zelfstandig bevoegd om gangbare medische handelingen te verrichten binnen het deelgebied van de geneeskunde waarin de PA is opgeleid. Tot deze handelingen behoren het:
- onderzoeken en beoordelen van een patiënt en het op basis van de verkregen gegevens stellen van een diagnose en het opstellen van een behandelplan;
- uitvoeren en evalueren van het behandelplan en het daartoe verrichten van gangbare medische handelingen;
- handelingen waartoe de PA op grond van artikel 36 van de wet bevoegd is; (zie voorhouden handelingen)
- stellen van indicaties en het herkennen van complicaties van medische handelingen en verrichtingen en het daarop anticiperen;
- verlenen van spoedeisende hulp, het bewaken van vitale lichaamsfuncties en waar nodig het treffen van maatregelen ter herstel daarvan;
- verwijzen naar, consulteren van en samenwerken met artsen en met andere gezondheidszorgmedewerkers;
- geven van advies en voorlichting, en het verlenen van preventieve zorg.
De PA is werkzaam binnen een samenwerkingsverband met een arts (medisch specialist) en maakt schriftelijke werkafspraken over het medisch handelen. De PA is zelf verantwoordelijk voor zijn/haar handelen en kan daar tuchtrechtelijk op worden aangesproken.
Voorbehouden handelingen
Een PA is bevoegd een aantal ‘voorbehouden handelingen’ te indiceren en uit te voeren, te weten:
- katheterisaties;
- heelkundige handelingen;
- injecties;
- puncties;
- voorschrijven van UR-geneesmiddelen;
- endoscopieën;
- electieve, elektrische cardioversie;
- defibrillatie.
Voorbehouden handelingen waartoe de PA bevoegd is, mag de PA delegeren aan een andere zorgprofessional. Uitzondering hierop is het voorschrijven van UR-geneesmiddelen: dit mag niet door een PA worden gedelegeerd. Er zijn ook voorbehouden handelingen waarvoor de PA geen zelfstandige bevoegdheid heeft gekregen vanuit de Wet BIG. Deze handelingen mag de PA uitvoeren op grond van taakdelegatie van een (wél) zelfstandig bevoegde op grond van de Wet BIG.
Uitvoeringsvoorwaarden
Voor het zelfstandig uitvoeren van de voorbehouden handelingen gelden aanvullende uitvoeringsvoorwaarden. Een PA mag de handelingen uitvoeren als de handelingen:
- vallen binnen het deelgebied van de geneeskunst waarbinnen de physician assistant is opgeleid;
- van een beperkte complexiteit zijn;
- routinematig zijn;
- waarvan de risico’s te overzien zijn;
- worden uitgeoefend volgens landelijk geldende richtlijnen, standaarden en daarvan afgeleide protocollen.
Daarnaast geldt de algemene eis dat de PA uitsluitend bevoegdheid heeft, als hij/zij ook bekwaam is deze uit te voeren. Aangezien bekwaamheid individueel bepaald is, zal het mogen uitvoeren van een voorbehouden handeling in concrete gevallen ook daarvan afhangen.
Zorg declareren en registreren
Een PA in de medisch-specialistische zorg mag de poortfunctie vervullen en op eigen naam (en eigen AGB-code) de zorg registreren en declareren. Regels en nadere toelichting hiervoor staan beschreven in de Factsheet Registratie van zorg bij taakherschikking.
Nadere informatie taakherschikking
- Besluit van 19 april 2018, houdende regels inzake de opleiding tot en de deskundigheid van de physician assistant
- Overzicht beroepen en voorbehouden handelingen wet BIG – KNMG 2023